Bibliotheken, voorlichtingsdiensten en documentatiecentra

Bibliotheken zijn voor onderzoekers van de Nederlandse samenleving niet alleen van belang om de boeken, dagbladen en periodieken die zij opslaan en bewaren, maar ook om de systematische catalogi, die het vinden van literatuur over een bepaald onderwerp mogelijk maken. Verschillende bibliotheken hanteren daarbij onderling afwijkende systemen, soms als gevolg van historische factoren, soms van specifieke doeleinden van beleid of onderzoek die de bibliotheek in kwestie zoekt te dienen. De Koninklijke Bibliotheek, de universiteitsbibliotheken en een aantal gespecialiseerde bibliotheken werken samen in Pica-verband. In het kader van dit samenwerkingsverband wordt gebruik gemaakt van de Gemeenschappelijke Onderwerpsontsluiting (GOO). Gebruikers van deze bibliotheken kunnen direct on-line zoeken in de bestanden van deze of andere bibliotheken, of in de reeds genoemde Nederlandse Centrale Catalogus (NCC). Daarnaast wordt het vinden van literatuur bij de meeste van de in deze paragraaf genoemde bibliotheken sedert het eind van de jaren tachtig vergemakkelijkt doordat gebruik wordt gemaakt van cd-rom en interne en externe on-line databestanden.

De meeste betrokken bibliotheken en documentatiecentra bieden op hun website informatie aan over hun geautomatiseerde bestanden. Vaak zijn deze bestanden ook on-line (via een catalogus op de website) raadpleegbaar. Een aantal bibliotheken bewaart voorts speciale documenten en archieven. Zo bezit de Universiteitsbibliotheek in Amsterdam het Provo-archief, vindt men in de bibliotheek van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis tal van documenten van belang voor de bestudering van sociale bewegingen en actiegroepen, huisvest het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen aan de RijksUniversiteit Groningen naast enkele partijarchieven een uitgebreid documentatiesysteem over ontwikkelingen binnen Nederlandse politieke partijen, enzovoort. Informatie hierover vindt men in handleidingen voor gebruikers die de desbetreffende bibliotheken vervaardigen, en op de websites van de instellingen.

De belangrijkste bibliotheken voor onderzoek op het gebied van sociale en politieke ontwikkelingen zijn:

1.	de grote wetenschappelijke bibliotheken, zoals de Koninklijke Bibliotheek in ’s-Gravenhage (www.kb.nl) en de universiteits- en hogeschoolbibliotheken (zie voor een overzicht van de websites: www.nl-menu.nl/nlmenu.nl/fset/bibliotheek.html);
2.	de bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten Generaal ( www.tweedekamer.nl );
3.	de bibliotheken van de diverse departementen van algemeen bestuur in ’s-Gravenhage (www.overheid.nl/ministeries.html);
4.	de bibliotheek van het Centraal Bureau voor de Statistiek in Voorburg (www.cbs.nl);
5.	de grotere openbare leeszalen (www.bibliotheek.nl);
6.	de bibliotheken van de verschillende politicologische en bestuurskundige instituten van de Universiteit van Amsterdam (www.uva.nl), de Vrije Universiteit Amsterdam (www.vu.nl), de Katholieke Universiteit Nijmegen (www.kun.nl), de Universiteit Leiden (www.leidenuniv.nl), de Erasmusuniversiteit Rotterdam (www.eur.nl) en de Universiteit Twente (www.utwente.nl);
7.	de bibliotheken van gespecialiseerde onderzoeks- en documentatie-instellingen zoals het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (www.iisg.nl), het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (www.niod.nl), het Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging (www.iiav.nl) en het Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (1800-heden)(www.vu.nl/hdc) in Amsterdam, het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (www.rug.nl/dnpp) in Groningen, het Katholieke Documentatiecentrum (www.kdc.kun.nl) te Nijmegen, het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis (www.ru.nl/cpg), het Parlementair Documentatiecentrum (www.pdc.nl) en de Dienst Informatievoorziening van de Tweede Kamer der Staten-Generaal te ’s-Gravenhage;
8.	de bibliotheek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (www.vng.nl) in ’s-Gravenhage.