Deelstudies

Van groot belang, ook buiten de eigenlijke bezettingsgeschiedenis, is het werk van L. de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, ’s-Gravenhage. Deel 1 van dit werk, Voorspel, is in feite een geschiedenis van Nederland tussen de beide wereldoorlogen. Maar ook in andere delen wordt telkens verwezen naar de politieke verhoudingen in Nederland vóór 1940 (b.v. over de monarchie, het partijstelsel, de werking van de regering, het parlementaire stelsel e.d.). De delen 12 (twee banden) en 13 bevatten een uitvoerige epiloog en verantwoording, waarbij de schrijver uitvoerig ingaat op de gevolgen van de tweede wereldoorlog na 1945. In deel 14 worden uitgebreid de reacties weergegeven die het werk uitlokten van zowel medelezers als recensenten.

Een aantal belangrijke artikelen, met interpretaties van de Nederlandse politieke geschiedenis is gebundeld in de uitgave G.A.M. Beekelaar e.a. (red.), Vaderlands verleden in veelvoud, ’s-Gravenhage, 1975; waarvan in 1980 een tweede herziene druk in twee delen verscheen onder de eindredactie van C.B. Wels. (N.B. In de serie Geschiedenis in veelvoud verschenen enkele bundels van eerder verspreid verschenen historische artikelen, ook over meer gespecialiseerde onderwerpen, zoals J.M.W. Binneveld, Geschiedenis van de Nederlandse arbeidersbeweging in de 19e eeuw, Den Haag, 1978; J.C. Boogman en C.A. Tamse, Emancipatie in Nederland. De ontvoogding van burgerij en confessionelen in de negentiende eeuw, Den Haag, 1978; en P.A.M. Geurts en F.A.M. Messing, Economische ontwikkeling en sociale emancipatie, Den Haag, 1977, 2 delen).

Het werk van de Utrechtse historicus J.C. Boogman is van speciale betekenis voor een goed begrip van de doorwerking van oudere politieke tradities in de hedendaagse Nederlandse politiek, zie vooral diens Rondom 1848. De politieke ontwikkeling van Nederland, 1840-1858, Bussum, 1978 en idem, Van spel en spelers. Verspreide opstellen, ’s-Gravenhage, 1982.